เที่ยว “วัดพระธาตุลำปางหลวง”

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

วัดพระธาตุลำปางหลวง จ.ลำปาง

วัดพระธาตุลำปางหลวง
วัดพระธาตุลำปางหลวง เป็นโบราณสถานสำคัญ ที่ตั้งอยู่ในบริเวณซากเมืองโบราณลัมพกัปปะนคร 
ตามประวัติพระนางจามเทวีเคยเสด็จมานมัสการ และทำการบูรณะซ่อมแซมอยู่เสมอ นับว่าเป็นวัดสำคัญ
คู่บ้านคู่เมืองมาแต่โบราณกาล มีความสวยงาม และมีความยอดเยี่ยมทั้งสถาปัตยกรรม ประติมากรรม และ
จิตรกรรม เป็นที่ประดิษฐาน พระแก้วมรกต ซึ่งเป็นที่เคารพสักการะของชาวลำปาง และชาวพุทธทั่วไป 
ตัววัดตั้งอยู่บนเนินสูง มีการจัดวางผัง และส่วนประกอบของวัดสมบูรณ์แบบที่สุด มีสิ่งก่อสร้าง 
และสถาปัตยกรรมต่าง ๆ บริเวณพุทธาวาสประกอบด้วย องค์พระธาตุลำปางหลวง เป็นประธาน มีบันไดนาค
นำขึ้นไปสู่ซุ้มประตูโขง ถัดซุ้มประตูโขงขึ้นไปเป็น วิหารหลวง บริเวณทิศเหนือขององค์พระธาตุมีวิหารบริวาร
ตั้งอยู่คือ วิหารน้ำแต้ม และ วิหารต้นแก้ว ด้านตะวันตกขององค์พระธาตุประกอบด้วย วิหารละโว้ และ 
หอพระพุทธบาท ด้านใต้มี วิหารพระพุทธ และ อุโบสถ ทั้งหมดนี้จะแวดล้อมด้วยแนวกำแพงแก้วทั้งสี่ด้าน 
นอกกำแพงแก้วด้านใต้มีประตูที่จะนำไปสู่เขตสังฆาวาส ซึ่งประกอบด้วยอาคาร หอพระไตรปิฎก 
กุฏิประดิษฐาน พระแก้วดอนเต้า อาคารพิพิธภัณฑ์และกุฏิสงฆ์
วัดพระธาตุลำปางหลวง
ตามตำนานกล่าวว่า ในสมัยพุทธกาล พระพุทธเจ้าพร้อมด้วยพระเถระสามองค์ได้เสด็จจาริก

ไปตามบ้านเมืองต่าง ๆ จนถึงบ้านลัมภะการีวัน (บ้านลำปางหลวง) พระพุทธเจ้าได้ประทับ

เหนือดอยม่อนน้อย มีชาวลัวะคน หนึ่งชื่อ ลัวะอ้ายกอน เกิดความเลื่อมใส ได้นำน้ำผึ้งบรรจุ

กระบอกไม้ป้างมะพร้าว และมะตูมมาถวายพระพุทธเจ้า พระพุทธองค์ได้ฉันน้ำผึ้งแล้วทิ้ง

กระบอกไม้ป้างไปทางทิศเหนือ แล้วทรงพยากรณ์ว่า สถานที่แห่งนี้ต่อไปจะมีชื่อว่า 

ลัมพกัปปะนคร แล้วได้ทรงลูบพระเศียรได้พระเกศามาหนึ่งเส้น มอบให้แก่ลัวะอ้ายกอนผู้นั้น 

ลัวะอ้ายกอนได้นำพระเกศานั้น บรรจุในผอบทองคำ และใส่ลงในอุโมงค์พร้อมกับถวายแก้ว

แหวนเงินทองเป็นเครื่องบูชา แล้วแต่งยนต์ผัด(ยนต์หมุน) รักษาไว้ และถมดินให้เรียบเสมอกัน

แล้วก่อเป็นพระเจดีย์สูงเจ็ดศอกเหนืออุโมงค์นั้น ในสมัยต่อมาก็ได้มีกษัตริย์เจ้าผู้ครองนครลำปาง

อีกหลายพระองค์ มาก่อสร้างและบูรณะซ่อมแซม จนกระทั่งเป็นวัดที่มีความงามอย่างที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน

ในทาง ประวัติศาสตร์นครลำปาง วัดพระธาตุลำปางหลวงมีประวัติว่า เมื่อปี พ.ศ. ๒๒๗๕ นครลำปาง

ว่างจากผู้ครองนคร และเกิดความวุ่นวายขึ้น สมัยนั้นพม่าเรืองอำนาจได้แผ่อิทธิพลปกครองอาณาจักร

ล้านนาไว้ได้ทั้งหมด พม่าได้ยึดครองนครเชียงใหม่ ลำพูน โดยแต่งตั้งเจ้าผู้ครองนครอยู่ภายใต้

การปกครองของกษัตริย์พม่า ท้าวมหายศเจ้าผู้ครองนครลำพูนได้ยกกำลังมายึดนครลำปางโดยได้มา

ตั้งค่ายอยู่ภายในวัดพระธาตุลำปางหลวง ครั้งนั้น หนานทิพย์ช้างชาวบ้านปงยางคก (ปัจจุบันอยู่อ.เกาะคา)

วีรบุรุษของชาวลำปางได้รวบรวมพลทำการต่อสู้ทัพเจ้ามหายศโดยลอบเข้ามาในวัด และใช้ปืนยิง

ท้าวมหายศตายแล้วตีทัพลำพูนแตกพ่ายไป ปัจจุบันยังปรากฏรอยลูกปืนอยู่บนรั้วทองเหลืองที่ล้อม

องค์พระธาตุเจดีย์ ต่อมาหนานทิพย์ช้างได้รับสถาปนาขึ้นเป็น พระยาสุลวะลือไชยสงคราม เจ้าผู้ครอง

นครลำปาง และเป็นต้นตระกูล ณ ลำปาง เชื้อเจ็ดตน ณ เชียงใหม่ ณ ลำพูน ณ น่าน

?
วัดพระธาตุลำปางหลวง
บันไดนาคนำขึ้นไปสู่ซุ้มประตูโขง ถัดซุ้มประตูโขงขึ้นไปเป็น วิหารหลวง
ประตูโขง เป็นฝีมือช่างหลวงโบราณที่สวยงามก่ออิฐถือปูนทำเป็นซุ้มยอดแหลมเป็นชั้น ๆ
มีสี่ทิศ ประดับตกแต่งด้วยลวดลายปูนปั้น รูปดอกไม้ และสัตว์ในหิมพานต์ ประตูโขงแห่งนี้
ใช้เป็นสัญลักษณ์เมืองลำปางในตราจังหวัดลำปาง ถัดซุ้มประตูโขงขึ้นไปเป็น วิหารหลวง
?
วัดพระธาตุลำปางหลวง
?
วิหารหลวง เป็นวิหารประธานของวัด ตั้งอยู่บนแนวเดียวกับประตูโขง และองค์พระธาตุเจดีย์
เป็นวิหารจั่วรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้ากว้าง 17ม. ยาว 39. ก่อสร้างด้วยไม้สักทั้งหลัง ทรงวิหารโล่ง
ตามแบบล้านนายุคแรก หลังคาจั่วซ้อนกันเป็นชั้น ๆลดหลั่นลงมาเกือบถึงพื้น การลดชั้นด้าน
หน้าสมชั้น ด้านหลังสองชั้นเป็นเอกลักษณ์ของสถาปัตยกรรมล้านน้า ภายในวิหารบรรจุมณฑป
พระเจ้าล้านทอง ด้านในของแนวคอสอง มีภาพเขียนสีโบราณเรื่องชาดก พระเจ้าล้านทอง 
พระประธานของวิหารหลวง ประดิษฐานอยู่ภายในกู่ปราสาทกลางวิหาร พุทธลักษณะเป็น
ศิลปะเชียงแสนผสมสุโขทัย เนื้อสำริดปิดทอง ปางวิชัยขัดสมาธิราบ ภาพเขียนบนไม้คอสอง 
ไม้คอสองคือแผ่นไม้ที่ติดอยู่ด้านบนของแต่ละช่วงเสา มีการเขียนเกี่ยวกับเรื่องทศชาติชาดก 
พุทธประวัติ และพรหมจักรหรือรามเกียรติ์ ฉบับสำนวนล้านนา ไม้คอสองรอบวิหารมีทั้งหมด 
24 แผ่น จากเบื้องซ้ายของพระประธาน จะเริ่มด้วยทศชาติชาดก ส่วนเบื้องขวของพระประธาน
นับเป็นแผ่นที่ 16-18 เป็นเรื่องพระเวสสันดรแผ่นที่ 19 เป็นพุทธประวัติ แผงคอสองที่ 20-24 
เป็นเรื่องพรหมจักรโดยแผงคอสอง วิหารพระพุทธ และ องค์พระธาตุเจดีย์
วัดพระธาตุลำปางหลวง
วิหารพระพุทธ สร้างขึ้นคู่กับวิหารน้ำแต้ม สันนิษฐานว่าเดิมคงเป็นวิหารโล่ง ได้มีการบูรณะซ่อมแซมภายหลัง
วัดพระธาตุลำปางหลวง
ในวิหารพระพุทธประดิษฐานพระพุทธรูปปางมารวิชัย ขนาดหน้าตักกว้าง ๔๐ นิ้ว 
เป็นพระพุทธรูปที่มีลักษณะ และส่วนสัดที่งดงามมาก
วัดพระธาตุลำปางหลวง
องค์พระธาตุเจดีย์ เป็นเจดีย์ล้านนาผสมเจดีย์ทรงลังกา ก่ออิฐถือปูน ประกอบด้วยฐาน
วัดพระธาตุลำปางหลวง
สี่เหลี่ยมย่อมุมด้วยบัวมาลัยสามชั้น เป็นเจดีย์ขนาดใหญ่หุ้มด้วยแผ่นทองเหลือง
ฉลุลายหรือที่เรียกว่าทองจังโก ตามตำนานกล่าวว่าเป็นบรรจุพระบรมสารีริกธาตุ
วัดพระธาตุลำปางหลวง

วัดพระธาตุลำปางหลวง จ.ลำปาง


  •  
  •  
  •  
  •  
  •